تحقیق بررسی انواع درد و چگونگی مقابله با آنها

دسته: علوم پزشکی

فرمت فایل: doc

حجم فایل: 40 کیلوبایت

تعداد صفحات فایل: 51

تحقیق بررسی انواع درد و چگونگی مقابله با آنها در 51 صفحه ورد قابل ویرایش

پیشگفتار

انسان از دیرباز در تلاش دست یافتن به اسرار پدیده درد بوده است به این امید که با دانش این وقایع بتواند راهی برای تشکیل دردهای خویش بیابد. از همین زمینه سعی شده است تهیه ترکیبات جدید مشتق شده از تباین با استفاده از روشهای منطقی طراحی دارد مورد بررسی قرار گیرد. به امید آنکه روزی بتواند به شیوه نوینی برای تسکین درد دست یافت که دارای قدرت اثر اوییوئیدها بوده و لیکن بیمار ناچار به تحمل عوارض جانبی فراوان این داروها نباشد.

تعریف درد

بشر از ابتدای خلقت و بدو تولد با مسئله ای بنام درد است به گریبان بوده است. گویا زندگی و زیستن با درد کمین می باشد. جدایی بین درد و حیات امکان پذیر نمی باشد. بنابراین از همان اوایل خلقت در پی توصیف درد و یافتن درمان آن بوده است. توصیف های متعددی از طرف دانشمندان ارائه گردیده است. از جمله معتقدند درد بشر یک احساس درونی می باشد. اگرچه با پاسخهای فیزیولوژیک نظیر رملکس عصب کشیدن، تغییرات توده عروقی، فشار خون، تنفس و عرق کرده همراه می باشد. (1) نقش اساسی درد هوشیار ساختن فرد نسبت به احتمال تخریب یک جزء از سیستم وی می باشد. درد را به عنوان اساس ویژه ای ناشی از یک محرک آسیب رسان توصیف کرده اند. از این توصیف بشر جزء فیزیولوژیک درد مد نظر است در تعریف کلاسیک دیگری از درد آن را ملتزم روحی یک رفلکس حفاظتی بیان کرده اند. بهرحال درد یکی از مکانیسم های دفاعی بدن بوده و در بقاء موجودات با ارزش می باشد. (2)

انواع درد

درد به دو نوع عمده تقسیم می شود: درد حاد (aeutepain) و درد مزمن (chronic pain) مسیر و انتقال درد به دو صورت سریع آهسته می باشد. درد سریع از مدت زمان از ثانیه پس از برخورد محرک حس می شود، در حالیکه درد آهسته دردی است که بعد از یک ثانیه و حتی بشر شروع شد. و سپس به مدت چند ثانیه یافته ادامه می یابد. (3)

بدنبال صدمه بافتی و در محیط واکنش انتهایی حاصل از آن سیگنالهای محیطی ایجاد می شوند که هدایت را در گیرنده های حساس به درد تغییر می دهند. به طوریکه این گیرنده ها می توانند توسط محرکهائی با شدت پایین نیز تحریک شوند. به این پدیده حساس شدن محیطی گویند. در این وضعیت درد در اثر تحریک گیرنده های حساس به آستانه تعریف بالا ایجاد شده وی عامل محرک می تواند ضعیف یا غیر آسیب رسان باشد.

در پدیده حساس شدت مرکزی پیام دردناک به نخاع وارد شده است ایجاد تغییرات وابسته به فعالیت در پاسخ دهی نرونهای موجود در شاخ خلفی می کند. بدین معنی که این نرونها تولید پاسخهای غیر طبیعی و اغراق آمیزی در مقابل پیامهای معمولی می کند.

باید در نظر داشته باشیم که دو پدیده متفاوت در درد وجود دارند:

1 درد فیزیولوژیک 2 درد پاتولوژیک

درد فیزیولوژیک دردی است که از شرایط عادی فقط از محرکهای آسیب رسان و مخرب که گیرنده های حس با آستانه تحریک بالا را فعال می کند، ایجاد می شود. در حالیکه درد پاتولوژیک از حالتهای کلینیکی از محرکهای ضعیف یا غیر آسیب رسان ایجاد می شود. درد فیزیولوژیک بسیار متمرکز و موضعی و در صورت عدم وجود آسیب بافتی، زود گذر است.

مکانیسم های عصبی احساس درد

الف گیرنده های درد:

برخی از گیرنده های درد احتمالاً chemoreceptor می باشند زیرا تنوع گسترده ای از ترکیبات شامل اتوکوئیدهائی چون برادی کینین (bradykinin) و چندین پروستاگلاندین (prostaglandins) می توانند موجب ایجاد یک پاسخ دردناک شوند. و لیکن اکثریت گیرنده های فیزیولوژیک درد را پایانه های عصبی برهنه تشکیل می دهند که فاقد ساختمان دقیق یک گیرنده می باشند و در تمام بافتهای بدن یافت می شوند. گیرنده های درد برای آن اختصاصی بوده و درد حاصل تحریک بیش از حد انواع دیگر گیرنده ها نیست.

اعصاب آوران اولیه فیبرهای نازک (small – diameter) شامل فیبرهای c و a می باشند. این فیبرهای عصبی در بافتهای محیطی به شاخه های کوچکتری تقسیم شده و هر کدام از این فیبرها می توانند با انواع محرکهای مختلف از جمله مکانیکی، حرارتی و شیمیائی به شدت تحریک شوند. میزان تحریک هر کدام از فیبرها را در انسان می توان ثبت کرد و اگر این تحریک به اندازه کافی باشد می تواند احساس درد را ایجاد کند. این اعصاب آوران به عنوان p olymodal nociceptors شناخته شده اند و از گیرنده هائی که به تحریکات با آستانه پایین مانند حرارت کم و نور، حساس هستند تفکیک می شوند. اطلاعات درد از سطح پوست توسط فیبرهای گروه a (فیبرهای نازک و میلین دار که با سرعت 10-30 m/sec ایمپالس عصبی را هدایت می کنند) و با گروه c (فیبرهای بدون میلین که سرعت هدایتی آنها کمتر یا مساوی 2.5 m/sec است) انتقال می یابند. تجربیات انسانی نشان داده است که فعالیت رشته های عصبی a باعث بوجود آوردن درد سریع و حاد و رشته عصبی c ایجاد درد مزمن و آهسته می کند.

اجسام سلولی فیبرهای آوران ناقل درد در گانگلیون های رشته عصبی خلفی نخاع قرار دارند و رشته های عصبی آن از طریق رشته های خلفی وارد نخاع شده و در ناحیه خاکستری شاخ خلفی پایان می یابند. بسیاری از پایانه های عصبی آوران در نواحی سطحی نخاع پایان می یابند، فیبرهای c و برخی از رشته های عصبی a در لامینای I و II با اجسام سلولی سینا پس می دهند، در حالیکه سایر رشته های a به قسمتهای عمیق تر مثل لامینای V نفوذ می کنند. اجسام سلولی که در لامینای I و V قرار دارند راههای اصلی نخاع به تالاموس را ایجاد می کنند.

انشعابات فیبرهای a و c با سلولهای موجود در (SG) Substantia gelatinosa سینا پس تشکیل می دهند. فیبرهای c به سلولهای انتقالی یا (TC) transmission cells انشعابی از رشته های a نیز دریافت می کنند، ختم می شوند. فیبرهای a باعث تحریک و فیبرهای c باعث مهار سلولهای موجود در SG می شوند. اما هر دو این رشته ها باعث تحریک TC می شوند. این تحریک می تواند توسط مهار پیش سینا پسی بوسیله رشته هائی که از SG می آیند، مهار شوند. رشته های منشعب از TC ایمپالسها را به تالاموس منتقل می کنند. حساسیت سلولهای SGایمپالسهای دریافتی از رشته های درجه اول A و C، توسط رشته های پایین رو از مراکز بالاتر می شوند. از تالاموس نورونهای درجه سوم، ایمپالسهای درد را به کورتکس مغز منتقل می کنند. چون تحریک الکتریکی کورتکس در انسان هوشیار ایجاد احساس درد نمی کند و عکس العمها نسبت به درد، در غیاب کورتکس مغز، همچنان باقی می ماند بنابراین احتمالاً تالاموس بخش اصلی مسئول ایجاد حس درد است و قسمتهای میانی و بطنی آن در ایجاد بی دردی موثرند. قسمتهای کورتکس مغز نیز در درک درد موثر می باشند.

ب Sate Tontrol

در سال 1965 تئوری جدیدی تحت عنوان Gate Control برای درد پیشنهاد شد. بر اساس این تئوری، ایمپالسهای ناشی از تحریک آسیب رسان توسط یک گروه از رشته های عصبی، که فعالیت آنها توسط رشته های عصبی دیگری که مسئول انتقال ایمپالسهای ناشی از محرکهای غیر دردناک هستند تقویت می شوند، منتقل می شوند. این تقویت موجب می شود که شدت تحریکات به حد بحرانی برسد. در این زمان اطلاعات مربوط به درد بصورت یک شبکه منتشر شده و درد حس می شود. لامینای II یا (SG) substantia gelatinosa مهمترین محل از نظر مکانیسم انتقال و کنترل درد می باشد. این قسمت دارای سلولهائی می باشد که با سلولهای لامینای I و V شبکه ای از اتصالات بسیار کوتاه تشکیل می دهند. این سلولها احتمالاً نقش تنظیم کننده انتقال ایمپالس بین رشته های عصبی آوران اولیه و نورونهای عصبی نخاعی – تالاموسی دارند. برخی نورونهای SG بر روی اجسام سلولی راه نخاعی – تالاموسی اثر تحریکی پس سینا پسی اعمال می کنند.

در حالیکه نورونهای دیگر اثر مهاری پیش یا پس سینا پسی دارند. نورونهای مهاری می توانند به طور موثری انتقال درد را در اولین سینا پس این مسیر مختل کنند (تئوری G ate Control). از آنجائیکه گروه قبلی می توانند به طور موثر آستانه انتقال ایمپالس را از طریق اولین رله سیناپتیک کاهش دهند، ممکن است مسئول هیپرآلژزی (hyperalgesia) مشخص (افزایش حساسیت به درد) باشند که معمولاً همراه یک آسیب دردناک است. بطور خلاصه سلولهای S G در واقع نقش تنظیم کننده در انتقال درد در مسیرهای اولیه و مسیرهای پایین رو دارند. S G محل غنی از پپتیدها و گیرنده های اوپیوئیدی است، و احتمالاً محل اثر مهمی برای داروهای شبه مورفینی (morphine – like) است

مواد شبه مورفینی در سیستم اعصاب مرکزی

امروزه مشخص شده است که مواد شبه مورفینی پپتیدی در مغز و نخاع وجود دارند که از چندین اسید آمینه تشکیل شده اند. این پلی پپتیدها چند تا هستند و احتمالاً هر کدام کار مشخصی انجام می دهند. این مواد در قسمتهای مختلف C NS پیدا شده و هر روز تعداد جدیدتری از آنها پیدا می شوند. آنچه در حال حاضر به عنوان morphine – like یا endogenous opioid peptides در این سیستم وجود دارند و نقش هورمون یا نوروترانسمیتر را ایفاء می کنند عبارتند از: انکفالین ها، اندورفین ها و داینورفین ها.

هر خانواده از پلی پپتیدها از پیش ساز مخصوص به خود مشتق می شود. این پیش سازها امروزه تحت عناوین پروانکفالین (یا پروانکفالین A)، پرواوپیوملانوکورتین (POMC) و پروداینورفین (یا پروانکفالین B) نامیده می شوند. هر کدام از این پیش سازها دارای تعدادی پپتیدهای اوپیوئیدی و غیر اوپیوئیدی است که از لحاظ بیولوژیک فعالند و در خون و برخی بافتها ردیابی شده اند.

حساسیت پپتیدها نسبت به عمل تخریبی پپتیداز، همچنین غیر اختصاصی بودنشان نسبت به انواع گیرنده های اوپیوئیدی منجر به سنتز آنالوگ های صناعی و پایداری شده است که بنظر می رسد ابزار تحقیقاتی قابل استفاده ای برای بررسی عمل گیرنده ها باشند.

گیرنده های اوپیوئیدی

گیرنده های این سیستم شامل mu، kappa، deltaو sigma است.

25 گیرنده های اوپیوئیدی

مطالعه بر روی اتصال لیگاندهای مختلف در مغز و سایر اندامها وجود چند رسپتور را که می تواند با داروهای اوپیوئیدی و پپتیدهای آندوژن تداخل عمل داشته باشد، پیشنهاد می کند. اولین بار Martin و همکارانش در سال 1976 وجود بیش از یک نوع گیرنده را برای مرفین پیشنهاد کردند. سه نوع گیرنده فرض شده عبارتند از: Mu مو، Kappa کاپا، Sigma سیگما. مطالعات بیشتر در حیوانات وجود دو نوع رسپتور دیگر را بنامهای D elta دلتا و Epsilon اپسیلون را به اثبات رسانید. علاوه بر این برای هر گیرنده امکان دارد چند زیر گروه نیز وجود داشته باشند. دلایل معتبری وجود دارد که حداقل وجود سه نوع رسپتور و از هر دسته دو زیر گروه را در سیستم اعصاب مرکزی به اثبات می رساند. نالوکسان یک آنتاگونیست با تاثیر مساوی بر روی انواع رسپتورهای اوپیوئیدی نیست، زیرا تمایلش برای گیرنده های مختلف متفاوت است. (41,48)

گیرنده مو

تمایل مرفین جهت اتصال به رسپتور مو ده بار بیشتر از کاپا و دلتا می باشد. اثرات بی دردی اوپیوئیدها ابتدا از طریق رسپتور مو و بیشتر از طریق نواحی فوق نخاعی اعمال می شود.

Sufentanil ماده آنالژزیک بسیار قوی است که تمایلش به رسپتور مو 200 بار قویتر از کاپا و دلتا است. سایر اثراتی که به رسپتور مو نسبت داده می شود عبارتند از: دپرسیون تنفسی، میوزیس، کاهش حرکات دستگاه گوارش (یبوست)، افوریا، هیپوترمی و ممانعت از سندرم قطع مصرف اوپیوئیدها. وجود دو ساب تایپ برای رسپتور مو به اثبات رسیده است. مو یک که بی دردی فوق نخاعی مربوط به آن است و مو دو که مسئول دپرسیون تنفس و کاهش فعالیت گوارش می باشد.

گیرنده کاپا

مشتقات بنز و مورفانی پنتازوسین به طور انتخابی با رسپتور کاپا واکنش می دهند. بطور کلی اگونیستهای این گیرنده تولید بی دردی می کنند که در حیوانات مقاوم به آگونیست های رسپتور مو اثر آن کم نمی شود. بنابراین اثرشان در نتیجه عملکرد اولیه آنها روی نخاع می باشد. شدت دپرسیون تنفس و میوزیس در مقایسه با آگونیستهای مو کمتر است. به جای افوری تولید دیسفوری و اثرات پسیکومیمتیک می کنند. (41) و در حیوانات وابسته به مرفین، جایگزین مرفین نمی شوند و وابستگی فیزیکی و سندرم قطع دارویی کاملاً متفاوت از آگونیست های مو ایجاد می کنند. ( 53)

گیرنده دلتا

به علت فقدان آگونیست های انتخابی که بتوانند از سد خونی – مغزی عبور کنند، اثرات تحریک رسپتورهای دلتا در انسان زیاد مشخص نیست. در حیوانات، آگونیست های نسبتاً انتخابی رسپتور دلتا منجر به ایجاد بی دردی و اثرات تقویتی مثبت در محلهای فوق نخاعی ( Supraspinal) و بی دردی نسبت به محرکهای حرارتی در سطح نخاع می شوند. (41)

گیرنده سیگما

بنزومورفینان ها بخصوص پنتازوسین تولید اختلالات شبه روانی می کنند. این اثرات بطور موثری بوسیله نالوکسان بلوک نمی شوند. علیرغم فعالیت کاپا آگونیستی برجسته شان، پنتازوسین و ترکیبات وابسته، به دو محل مشخص در مغز متصل می گردند، یک محل بنام PCP که دارای تمایل بیشتری برای phencyclidine نسبت به بنزومورفینان ها است و دارای اثر تنظیمی مهاری روی کانالهای کاتیونی با دریچه گلوتامات وان متیل د آسپارتات می باشد. محل دیگر سیگما نام دارد و در این محل تمایل PCP نسبت به بنزومورفینانها کاملتر است. عمل رسپتور سیگما قابل توجه است زیرا نقش پر قدرتی در تولید اثرات پسیکومیمتیک غیر حساس نالوکسان در رابطه با بعضی از اوپیوئیدها دارد. (41) اثر روی گیرنده سیگما همراه با کاهش پاسخ به تحریک نیست، لیکن باعث میدریازیس، تاکیکاردی، جنون، توهم، تحریک تنفس و دیسفوری می گردد. (53)

گیرنده اپسیلون

در وازودفران Rat گیرنده دیگر اوپیوئیدی به نام اپسیلون برای اولین بار شناخته شده است. در این محل تحریک الکتریکی بوسیله اندورفین ها مهار می شود. اعمال این بافت به وسیله مرفین مهار نمی گردد و به آنالوگهای پایدار انکفالین نیز مقاوم است. نالوکسان روی این گیرنده دارای اثر کمی است. (53) اثرات اوپیوئیدها روی سیستم ایمنی از طریق این گیرنده ها اعمال می شود.

26 تقسیم بندی لوپیوئیدها بر اساس اثر بر رسپتورهای اوپیوئیدی

2 آنتاگونیستهای اوپیوئیدی یا ترکیباتی مثل نالوکسان که فاقد هر گونه اثر اگونیستی روی گیرنده ها هستند.

3 اوپیوئیدهایی با عملکرد مخلوط: این دسته شامل آگونیست، آنتاگونیستها (ترکیباتی مثل نالورفین یا پنتازوسین) هستند که روی بعضی گیرنده ها اثر آگونیستی و روی برخی دیگر اثر آنتاگونیستی دارند. اثرات این دارو به طور ضعیفی توسط نالوکسان آنتاگونیزه می شود.

2-4) بخش تجربی

1-2-4) حیوان مورد آزمایش

در این آزمایشها از موشهای سوری نر به وزن 30-20 گرم استفاده شد. این موشها از انستیتو رازی حصارک کرج تهیه شده و در گروههای 6 تایی در حیوانخانه نگهداری شد. تا 24 ساعت پس از استقرار حیوانات در محیط جدید هیچ نوع آزمایشی روی آنها انجام نمی گرفت. حیوانات به استثنای زمان آزمایش، به آب و غذای استاندارد دسترسی داشتند. برای انجام هر آزمایش 6 حیوان به کار رفت و هر حیوان فقط یکبار مورد آزمایش قرار گرفت.

2-2-4) شرایط مورد آزمایش

حیوانات به طور اجتماعی نگهداری شدند و فقط در روز آزمایش برای عادت کردن به محیط آزمایشگاه، حداقل یک ساعت قبل از شروع آزمایش در قفس های جداگانه جای داده شدند. درجه حرارت آزمایشگاه در طول آزمایش حدود 25 درجه سانتی گراد حفظ می شود.

3-2-4) روش آزمایش

تست فرمالین یکی از آزمون های استاندارد در مورد اندازه گیری پاسخ در برابر درد می باشد. در این آزمون حیوان در جایگاه مخصوص که شامل یک چهارپایه آلومینیومی که روی آن صفحه شیشه ای قرار دارد، مستقر می گردد. بر روی صفحه شیشه ای قیف دهانه گشادی قرار می گیرد. در فاصله ای از صفحه شیشه ای و سطح افق آئینه ای با زاویه 45 درجه قرار گرفته است که مشاهدات را آسانتر می کند. قبل از هر آزمون حیوان مورد آزمایش به دقت وزن می شود و به منظور تطابق با محیط جدید 20-15 دقیقه زیر قیف شیشه ای قرار می گیرد. پس از این زمان حیوان آماده تزریق می باشد. محلول تزریقی فرمالین 4% است که به میزان 20میکرولیتر بعنوان عامل ایجاد کننده درد به کار می رود. این محلول به صورت زیر جلدی به کف پای راست حیوان تزریق می شود. بلافاصله پس از رت ها این آگونیست ها به تست H ot-plate حساس هستند در حالیکه در برابر تست Tail-flick حساسیتی نشان نمی دهند. بسیاری از محققین بر استفاده از مدلهای حیوانی در بررسی درد مزمن تاکید دارند تا بدینوسیله اطلاعاتی در ارتباط با وضعیتهای بالینی بدست آورند. اگرچه بیشتر تحقیقات از قبیل آزمون H ot-plate و Tail-flick در ارتباط با درد حاد انجام گرفته اما بدلیل نقص این روشها Dubuisson و Dennis در سال 1977 تست جدیدی را تحت عنوان تست فرمالین در رت و گربه معرفی کردند. استفاده از این آزمون در رت ها، نشان داده است که درد ایجاد شده در این روش، مسیرهای نورونی و کنترل های مهاری متفاوتی در مقایسه با آزمون Tail-flick نسبت به آنچه که در بخش بالینی مشاهده می شود شباهت بیشتری دارد. عامل محرک یک عامل شیمیایی است که پاسخ التهابی در بافت ایجاد کرده است و این درد ایجاد شده به دردی که در بخش بالینی مشاهده می شود شباهت دارد.

  • چگونگی مقابله با انواع درد
  • مقاله بررسی انواع درد و چگونگی مقابله با آنها
  • پژوهش بررسی انواع درد و چگونگی مقابله با آنها
  • تحقیق بررسی انواع درد و چگونگی مقابله با آنها
  • درد
  • دانلود تحقیق بررسی انواع درد و چگونگی مقابله با آنها
  • بررسی انواع درد و چگونگی مقابله با آنها
  • انواع درد

کلیک جهت دانلود