بررسی رفتار درمانی و تغییر اصلاح و رفتار

دسته: علوم انسانی

فرمت فایل: doc

حجم فایل: 25 کیلوبایت

تعداد صفحات فایل: 32

بررسی رفتار درمانی و تغییر اصلاح و رفتار

رفتار درمانی و تغییر و اصلاح رفتار

تاریخچه: تاریخچه به کارگیری رویکرد رفتاری را می توان به سه بخش تقسیم کرد. جزء اصلی رویکرد رفتاری شرطی سازی کلاسیک یا شرطی سازی پاسخگو نام دارد که بر پایه کارهای پاولف (1940) و هال (1943) مبتنی است (ساعتچی، 1379) کاربرد اصلی شرطی سازی کلاسیک در روان درمانی اصطلاحاً رفتار درمانی نامیده می شود (شفیع آبادی 1378) و پیگیری جریان رشد رفتار درمانی و یا تاریخچه آن شبیه تعقیب رودخانه ای است با انشعابات فراوان که از پایین به طرف سرمنشأ در حرکت است. چون جریانهای زیادی به این رودخانه ملحق می شوند. بعد از مدتی تشخیص اینکه کدام جریان اصلی رودخانه است مشکل می شود (کورسینی 1973، ترجمه شفیع آبادی 1378). ذیلا به چند مورد از این جریانها اشاره شود.

یکی از این جریانها انزجار درمانی نام دارد. کانترویچ (1929) اغلب بعنوان اولین استفاده کننده از این رویکرد مبتنی بر یافته های آزمایشگاهی معروف است. او با بکارگیری مدل شرطی سازی متقابلی بیمار الکلی را درمان کرد. بدین ترتیب که الکل را با شوک قوی الکتریکی همراه کرد و موجب ایجاد بازتابهای امتناع بدنی و تنفر از الکل شد (کورسینی، 1973).

دومین جریان بوسیله کسانی شکل گرفت که تلاش کردند تا سیستم های گسترده نظریه شخصیت و رواندرمانی را در چارچوب نظریه یادگیری بیان کنند. برجسته ترین تلاشها در این حیطه بوسیله دولارد میلر (1950) صورت گرفت (کورسینی، 1973) آنها که سعی کرده اند نظریه روانکاوی را در قالب واژه های یادگیری به کار گیرند معتقدند که رفتار نوروتیک بریک کشمکش عاطفی ناآگاه مبتنی است که معمولا از دوران کودکی سرچشمه می گیرد. به اعتقاد آنها کشمکشهای روان نژندی به وسیله والدین و در موقعیتهای تغذیه، آموزش نظافت، آموزش جنسی و … آموزش داده می شود و کودکان آن را فرا می گیرند (شفیع آبادی، 1378).

جریان دیگری که بنظر می رسد بطور مستقیم به توسعه درمان مبتنی بر نظریه یادگیری منجر شده است «نوروز تجربی» نام دارد. این امر اولین بار بوسیله بارلوف (1927) و در آزمایشات انجام شده بوسیله وی بر روی سگها گزارش شده است که در نتیجه ایجاد مشکل برای تمییز محرکهای شرطی آزار دهنده و خوشایند، رفتارهای عجیب و غریبی مانند امتناع از ورود به آزمایشگاه یا رفتارهای تهاجمی در سگها بوجود آمد. دیگر روشهایی که موجب بوجود آمدن رفتار آشفته می شود عبارتند از: تاخیر تقویت (گات، 1944)، تغییر سریع محرکهای شرطی منفی و مثبت (لیدل، 1934). محرک آزار دهنده ای که رفتار شرطی شده را متوقف می کند (دیمینک و دیگران، 1939) و محرک آزار دهنده که به تنهایی بکار می رود (ولپی، 1958)؛ (مایر، 1949) (کورسینی، 1973).

چهارمین جریانی که در تاریخچه رفتار درمانی اهمیت خاصی دارد (به کار ولپی (1958) بر می گردد که با بکارگیری شیوه های شرطی سازی تقابلی یک رویکرد جدید به درمان ایجاد کرد. براساس شرطی سازی تقابلی، ولپی سعی کرد پاسخ هایی را در انسان بیابد که بتواند از آنها برای بازداری اضطراب استفاده کند. برهمین اساس استفاده از آرمیدگی عمیق برای جلوگیری از اضطراب مبنای حساسیت زدایی منظم شد؛ استفاده از پاسخ های جسورانه برای جلوگیری اضطراب اجتماعی مبنای جرات آموزی شد و استفاده از انگیختگی جنسی برای جلوگیری از اضطراب مبنای رویکردهای جدید به درمان جنسی شد (پروچاسکا و نورکراس 1999، ترجمه سید محمدی؛ 1381).

دومین جزء رویکرد رفتاری، شرطی شدن عامل (کنش گر) نام دارد. این جزء مبتنی بر کارهای اسکینر (1953) است و در مواردی که آن را در عمل بکار می گیریم به آن تغییر و اصلاح رفتار گفته می شود (ساعتچی، 1379). اسکینر که کارهایش بیشتر در زمینه قانون اثرثرندایک است. از مهمترین پیشروان رفتارگرایی است. او در سال 1930 پیش فرضیهایی را مطرح کرد که تا چهل سال بعد افکارش را به خود مشغول داشت. اسکنیر اصول شرطی شدن فعال، یا وسیله ای را که در قالب قانون اثرثرندایک مطرح شده بود توسعه داد و باردیگر براثرات پاسخ تاکید کرد (شفیع آبادی، 1378).

سومین و تازه ترین جزء رویکرد رفتاری که پیشینه و رهبری چندان روشنی ندارد، آن دسته از رفتارگرایانی را معرفی می کند که بسیار مایل هستند برای ایجاد تغییر در رفتار از تبیین ها و فنون شناختی استفاده کنند. این درمانگران که به رفتارگرایان شناختی معروف هستند از روشهای گوناگونی چون توقف فکر، بازسازی شناختی، و مسئله گشایی منظم استفاده می کنند. البته مرز مشخصی برای متمایز کردن درمان شناختی – رفتاری از درمان شناختی وجود ندارد و این تمایز در حقیقت نوعی تمایز نظری است (پروچاسکا و نورکراس، 1999؛ ترجمه سید محمدی، 1381).

رفتار درمانی کاربرد و اصول نظریه های یادگیری برای تغییر یا اصلاح رفتار است که در این بحث فقط نظریه های شرطی سازی کلاسیک (پاولفی) و شرطی سازی عامل (اسکینری) مدنظر خواهد

1) غرقه سازی:

غرقه سازی به تعدادی روش گفته می شود که هدف تمامی آنها ایجاد خاموشی به طور اجباری است. ویژگی مشترک همه این روشها آن است که شخص را برای مدتی نسبتا طولانی در معرض محرک ترس آور یا اضطرابزا (محرک شرطی) با شدت تمام قرار می دهند. اما این محرک درغیاب محرک غیرشرطی ظاهر می شود. همچنین در این روشها تدابیری به کار می روند که شخص نتواند از موقعیت محرک اجتناب کند: یعنی مجبور می شود با محرک اضطرابزا که با شدت تمام ارائه می شود، روبه رو گردد. بنابرای اصطلاح غرقه سازی را باید برای آن دسته از اشکال رویارویی به کار برد که هیجان شدید تولید می کنند. این رویارویی بامحرک اضطرابزا می تواند بصورت واقعی باشد یا اینکه شخص آن را بطور خیالی تجسم کند از این رو روشهای غرقه سازی را می توان به دو دسته غرقه سازی واقعی و غرقه سازی خیالی تقسیم کرد.

الف: غرقه سازی واقعی:

روش غرقه سازی واقعی هم برای درمان هراسها و هم برای درمان اختلالات وسواسی به کار می رود. هرچند که ما در اینجا غرقه سازی واقعی را بعنوان روش برخاسته از خاموشی پاسخگر (پاولفی) به حساب آوریم. اما حقیقت امر این است که در این روش ترکیبی از خاموشی پاسخگر و خاموشی کنشگر دخالت دارد، چون یادگیری پاسخهای اجتنابی آمیزه ای از شرطی شدن کلاسیک و شرطی شدن کنشگر است که در نظریه دو عاملی ماور به آن اشاره شده است.

ب: غرقه سازی خیالی یا تجسمی:

یکی از مشکلات روش غرقه سازی واقعی این است که در بعضی موارد، رویارویی مستقیم مراجع با محرک اضطرابزا به عوض اینکه ترس او را کاهش دهد، موجب افزایش ترس می شود. دراین روش از مراجع خواسته می شود تا به عرض روبه رو شدن با محرک اضطراب آور بطور واقعی، آن را در پیش خود بطور خیالی تجسم کند. مثلا به شخصی که از مار می ترسد گفته می شود تصور کند ماری را از زمین بلند کرده به دست می گیرد. می بیند که مار به دور دستش می پیچد و به پشت آن دست می کشد. عامل مهمی که در کاربرد این روش باید مورد توجه قرار گیرد طول مدت تجسم محرک اضطراابزاست. چنانچه این مدت خیلی کوتاه باشد. اضطراب به جای کاهش یافتن افزایش می یابد. پژوهشهای انجام شده دراین باره نشان داده اند که هر چه محرک اضطرابزا شدیدتر باشد به همان نسبت جلسات درمانی با روش غرقه سازی خیالی نیز باید زیادتر باشند.

پ: غرقه سازی خیالی اغراق آمیز:

این تکنیک شباهت زیادی به غرقه سازی خیالی که قبلا توضیح داده شد دارد. اما تفاوت این دو روش در آن است که در روش غرقه سازی خیالی از مراجع خواسته می شود تا صحنه های واقعی مربوط به اضطراب را تجسم کند. در حالی که در روش غرقه سازی خیالی اغراق آمیز مراجع وادار می شود تا صحنه های غیرواقعی را مجسم کند که در آنها موقعیت ترس آور تاحد وحشتناکی اغراق آمیز، جلوه داده شده است. استامپفل ولویس (1967) که روش غرقه سازی خیالی اغراق آمیز را ابداع کرده اند آن را شکل خاصی از خاموشی پاسخگر می دانند. در این روش مراجع درحد بالایی از اضطراب نگه داشته می شود تا اینکه یک کاهش خودبخودی در خواص اضطرابزایی صحنه های تخیلی ایجاد شود (سیف، 1378).

5) انزجار درمانی:

انزجار درمانی یا درمان اجتنابی به نوعی کاربرد اصل منع متقابل است به منظور از بین بردن عادات شرطی در زمینه تفکر و حرکات. این تکنیک همراه کردن یک محرک نامطبوع است با پاسخهای ناسازگار و غیرعادی. انزجار درمانی تکنیکی نیست که حتما به منزله اولین انتخاب درمانگر مورد استفاده قرار گیرد. معمولا هنگامی که نتوان مشکلی را با استفاده از تکنیکهای دیگر حل کرد باید به این تکنیک متوسل شد (شفیع آبادی، 1378).

انزجاردرمانی یکی از روشهای درمانی است که عمدتا برای درمان الکلیسم، سیگار کشیدن اعتیاد به مواد مخدر، انحرافات جنسی و پرخوری بکار می رود. در درمان معتادان به الکل، محرکهای تهوع آور بعنوان محرک آزاردهنده ارائه می شود. در حالیکه برای اصلاح رفتار پرخوری محرک آزاردهنده، بوهای نامطبوع و در درمان انحرافات جنسی محرک آزار دهنده شوک برقی است (سیف، 1278).

فهرست

عنوان صفحه

تاریخچه … 1

مفاهیم بنیادی نظیریه رفتار درمانی … 4

نظریه شخصیت … 4

ماهیت انسان … 5

مفهوم اضطراب و بیماری روانی … 7

ماهیت رواندرمانی در رفتار درمانی … 8

فرآیند درمان … 9

ارزیابی در رفتار درمانی … 13

تکنیکهای رفتار درمانی …

روشها و فنون برخاسته از شرطی سازی پاسخگر … 15

حساسیت زدایی منظم … 15

آموزش جرأت ورزی … 16

مواجهه تدریجی … 18

غرقه سازی … 18

انزجار درمانی … 20

روشها و فنون برخاسته از شرطی سازی کنشگر …

روشهای افزایش رفتارهای مطلوب موجود … 21

روش تقویت مثبت … 21

روش تقویت منفی … 22

اقتصاد ژتونی … 23

قرارداد رفتاری … 24

روشهای ایجاد رفتارهای تازه …

روش شکل دهی رفتار … 25

روش زنجیره سازی رفتار … 26

روشهای کاهش و حذف رفتارهای نامطلوب …

روشهای مثبت کاهش رفتار … 26

روشهای منفی کاهش رفتار … 28

کارآیی رفتاردرمانی برای اختلال های ویژه … 30

فهرست منابع … 34

  • مقاله
  • بررسی رفتار درمانی و تغییر اصلاح و رفتار
  • دانلود جزوه
  • دانلود مقاله
  • پروژه بررسی رفتار درمانی و تغییر اصلاح و رفتار
  • دانلود تحقیق
  • پژوهش
  • پروژه
  • تحقیق بررسی رفتار درمانی و تغییر اصلاح و رفتار
  • مقاله بررسی رفتار درمانی و تغییر اصلاح و رفتار
  • جزوه
  • دانلود پروژه
  • تحقیق
  • دانلود تحقیق بررسی رفتار درمانی و تغییر اصلاح و رفتار
  • دانلود پژوهش

کلیک جهت دانلود