پایان نامه کارشناسی ارشد رشته فلسفه و کلام اسلامی ّبا عنوان روان شناسی دین

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته فلسفه و کلام اسلامی ّبا عنوان روان شناسی دین

دانلود پایان نامه آماده

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته فلسفه و کلام اسلامی ّبا عنوان روان شناسی دین با فرمت ورد و قابل ویرایش تعدادصفحات 187

چکیده

روان شناسی دین، بررسی مسئله دین است از جنبه درونی و فردیِ آن. این گستره سعی می کند با تحلیل روانی انسان (از طریق روان شناسی)، ریشه پیدایش دین و همین طور پیامدهای این گرایش را مورد مطالعه قرار دهد. در این باب، نظریه های موافق و مخالف بسیاری ارائه شده است.

علل و انگیزه های بروز دیدگاه روان شناسانه دین، سیر تاریخی آن، تئوری ها و نظریه های قابل توجه در این زمینه، همچنین پیامدهای تبیین شخصی و روانی دین که از مهم ترین آنها می توان به پلورالیسم دینی اشاره کرد، درفصل اول این رساله مورد مداقه قرار گرفته است.

از مهم ترین و محوری ترین مسائل مورد بحث در روان شناسی دین، می توان از بحث ‘تجربه دینی’ نام برد که به عنوان گوهر و اساس این دیدگاه، مورد توجه و دقت نظر متفکرین، متألهان و همچنین روان شناسان قرار گرفته است. یکی از مهم ترین فرضیه های مورد بررسی در این مبحث، معرفت زایی تجربیات دینی است و اینکه آیا تجربه دینی می تواند از لحاظ معرفت شناسی، عینیت داشته باشند؟

بیان نظریات مختلف در مورد این مسئله، که در فصل دوم به آنها اشاره شده، تا حدودی اظهار نظر در مورد آن را آسان می نماید.

نقد و بررسی موضوع نیز، همراه با بیان نظرات متفکرین معاصر و نتیجه گیری کلی از بحث، اجمالاً در فصل پایانی رساله آمده است.

ما حصل بحث:

ـ روان شناسی دین، نگاهی درونی، روانی و فردی به دین است، بدون در نظر گرفتن جنبه های اجتماعی، فرهنگی و… آن.

ـ تبیین شخصی و درونی دین، از بسیاری از تعارضات میان عقاید دینی و سایر ابعاد زندگی جلوگیری کرده و خواه و ناخواه، اصطکاک همیشگی میان دین و علم را

از بین می برد.

ـ از طریق ارجاع تجربیات شخصی و فردی به پیش فرض های دینی و زمینه های مذهبی افراد، تجربیات دینی قابل تعریف بوده و به عنوان مهم ترین عامل تحویل دین به روان شناسی، مورد بررسی و دقت نظر قرار می گیرد.

ـ تجربیات دینی از لحاظ معرفت شناسی می توانند عینیت داشته باشند و اعتقادآور باشند (اما فقط برای صاحب تجربه و نه ناظران، بلکه برای ناظران خارجی، تنها جنبه آشنایی دارد)

ـ از بارزترین نتایج تبیین و تفسیر درونی و فردی دین، اعتقاد به پلورالیسم دینی

(کثرت گرایی دینی) است که امروزه با گسترش این روند در جوامع غربی، حقانیت مکاتب توحیدی و اعتقاد به صراط مستقیمی واحد، به زیر سؤال رفته و تا حدودی تضعیف شده است.

ـ دین از طریق تجربه درونی و شخصی قابل ادراک است، و این ادراک بر اساس فطرت کمال جوی انسان و طبیعت وی استوار است.

ـ تجربیات دینی در صورت عینیت یافتن، می تواند معرفت زایی کرده و اعتقادات دینی را توجیه نمایند؛ اما این مسئله در مورد شخص تجربه کننده صادق می باشد و برای شخص ناظر هیچ الزام و ضرورتی، برای اعتقاد از طریق تجربه دینی وجود ندارد.

فهرست

چکیده

مقدمه… 1

فصل اول

رابطه روانشناسی و دین… 11

تعریف دین… 15

بررسی تئوریهای روانشناسانه دین… 21

ـ تئوری تحولی پیاژه… 22

ـ تئوری اریکسون… 25

ـ آلپورت… 27

ـ یونگ… 30

ـ هیوم… 35

ـ فروید… 42

علل گرایش به دین… 47

پیامدهای گرایش به دین… 50

ـ جیمز… 51

تجربه دینی… 59

تعارض علم و دین… 60

کثرت گرایی دینی… 68

فصل دوم

تعریف تجربه دینی… 76

پیشینه تاریخی تجربه دینی… 79

اقسام تجربه دینی… 83

دیدگاههای مختلف در مورد انواع تجربه های دینی… 86

ـ تجربه دینی نوعی احساس است… 86

ـ تجربه دینی نوعی تجربه مبتنی بر ادراک حسی است… 95

ـ تجربه دینی ارائه نوعی تبیین مافوق طبیعی است… 98

نمونه های تجربه دینی… 104

آیا تجربه های دینی هسته مشترکی دارند… 118

تجربه های عرفانی… 120

ـ آیا تجارب عرفانی معرفت زا است… 131

آیا تجربه دینی می تواند اعتقاد دینی را توجیه کند… 135

فصل سوم

نگاهی نقادانه به موضوع… 149

ـ تقدم شرک بر یکتا پرستی… 164

ـ موهوم پنداری باورهای دینی… 165

ـ گناه نخستین… 166

ـ خدای پدرگونه… 167

ـ مفهوم جنسیت… 168

ـ تعمیم ناروا… 170

فهرست منابع و مآخذ (فارسی)… 180

فهرست منابع و مآخذ (انگلیسی)… 184

چکیده انگلیسی… 185

کلیک جهت دانلود