بررسی رابطه جوّ سازمانی و رضایت شغلی آموزگاران و دبیران و ارائه پیشنهادات در جهت بهبود وضعیت موجود

بررسی رابطه جوّ سازمانی و رضایت شغلی آموزگاران و دبیران و ارائه پیشنهادات در جهت بهبود وضعیت موجود

گرد آوری شده در 50 صفحه با فرمت ورد قابل ویرایش+فرم تکمیل شده شماره 2 جهت ارائه به اداره آموزش و پرورش

مقدمه

با نگاهی به مدارس و توجه بیشتر به روش عمل آنها خواهیم دید که با وجود تفاوت­های بسیار اندکی که در ساختار و شکل مدارس و نیز یکسان بودن مواد و کتب درسی، تفاوت­های زیادی بین مدارس و سطح درسی دانش آموزان آنها مشاهده می­شود. پس با اندکی تأمل درمی­یابیم که عامل دیگری نیز وجود دارد که موجب می­شود سطح درسی، حال و هوای مدرسه و روابط فردی در این مراکز آموزشی متفاوت باشد. تاکنون تحقیقات زیادی انجام گرفته که به بررسی تأثیر برخی ابعاد غیر درسی از قبیل روابط بین دانش آموزان، روابط میان دانش آموزان و دبیران و مدیران، وضعیت اقتصادی و اجتماعی و مواردی از این قبیل پرداخته که این عوامل بر تحصیل و پیشرفت دانش آموزان تأثیر بسزایی دارند. بی­تردید در به وجود آمدن جوّ سالم و مناسب در محیط مدرسه و کلاس درسی دبیران و مدیران مؤثر می­باشند و رشد همه جانبه شخصیت دانش آموزان وابسته به جوّ سازمانی مدارس است یکی از مهمترین زمینه­های پژوهشی میزان رضایت شغلی است. اهمیت آن از یک سو به دلیل نقشی است که در بهبود و پیشرفت سازمان و نیاز بهداشت و سلامت نیروی کار دارد و از سوی دیگر به دلیل مفهوم رضایت شغلی است و نیز رضایت شغلی علاوه بر تعریف و مفهوم پردازی­های متعدد محل سلامتی و سازه مشترک بسیاری از حوزه­های علمی مانند روانشناسی، جامعه شناسی، علوم تربیتی و حتی اقتصاد و سیاست است. علاوه بر این رضایت شغلی عاملی است که باعث کارایی، عملکرد، احساس رضایت­مندی، لذت روحی ناشی از ارضاء نیازها و تمایلات و امیدهای فردی می­گردد (علاقه بند، 1377).

کینزبرگ و همکارانش (1915) رضایت شغلی را از دیدگاه­های مختلفی مورد توجه قرار دادند، از جمله:

الف) رضایت درونی: که حاصل دو منبع می­باشد، اول: احساس لذتی که انسان صرفاً به­ خاطر اشتغال و فعالیت­های شغلی عایدش می­شود. دوم: لذتی که بر اثر پیشرفت و یا انجام برخی از مسئولیت­های اجتماعی و به ظهور رساندن توانایی­ها و رغبت­های فردی به انسان دست می­دهد.

ب) رضایت بیرونی: که با شرایط اشتغال و محیط کار ارتباط دارد و هر آن در حال تغییر و تحول است. از جمله عوامل بیرونی می­توان شرایط کار، میزان دستمزد و پاداش، نوع کار و روابط موجود میان کارگر و کارفرما را نام برد (همان منبع).

به نظر محقق عامل اولی (رضایت درونی) اشاره به رضایت شغلی دارد و عامل دوم (رضایت بیرونی) اشاره به جوّ سازمانی دارد.

در این پژوهش سعی شده با بهره­گیری از روش­های توصیف جوّ سازمانی مدارس و با در نظر گرفتن رضایت شغلی دبیران دبیرستان­های شهرستان نهاوند و با کمک روش خودسنجی به بررسی رابطه بین جوّ سازمانی و رضایت شغلی دبیران پرداخته شود.

بیان مسئله

با توجه به موضوع تحقیق، مسأله حاضر شامل دو متغیر است: جوّ سازمانی و رضایت شغلی دبیران که هر کدام از این دو متغیر نیاز به تعریف دارند.

1) جوّ سازمانی: جوّ سازمانی مدرسه حاصل تلاش و کوشش گروه­های درون مدرسه یعنی دبیران و مدیران و کارکنان و دانش آموزان است (علاقه بند، 1377).

جوّ سازمانی همان خصوصیات درونی پایدار مدرسه را شامل می­شود که در بروز رفتار سازمانی نیروی انسانی، به خصوص در خودباوری جهت اظهارنظر، مشارکت و انگیزش تأثیر می­گذارد (عسگریان، 1388).

از دیدگاه سازمانی جوّ سازمانی دارای اقدامات و روش­های رسمی و غیر رسمی است و دارای عقاید مشترکی بین اعضای سازمان برای راهنمایی و هدایت رفتار افراد می­باشد (علاقه بند، 1377).

جورج لوین و روبرت استرینجر اذعان دارند: جوّ سازمانی شامل ادراکاتی است که فرد از نوع سازمانی دارد که در آن کار می­کند و احساس او نسبت به سازمان بر حسب ابعادی مانند استقلال، ساختار سازمانی، پاداش، ملاحظه­کاری، صمیمیت و حمایت است (اجاقی، 1377).

2) رضایت شغلی دبیران: فرد برای اینکه تصویری روشن از دنیای خود داشته باشد باید پس از تجزیه و تحلیل واقعیات و اطلاعات موجود شغل معینی را انتخاب کند که رضایت شغلی را به همراه دارد و باعث رضایت شخصی نیز می­شود. وجود رضایت شغلی در دبیران باعث می­شود معلمان به گونه­ای موفق­تر در کار خود ظاهر شوند و از شغل خود لذت ببرند و احساس نشاط کنند. از جمله پیامدهای مثبتی که رضایت شغلی دبیران دارد می­توان به افزایش کارایی، ثبات شغلی، ترقی و پیشرفت در کار اشاره کرد (علاقه بند، 1377).

از جمله پیامدهای مثبت تحقیق حاضر می­توان به آشنایی با جوّ سازمانی و میزان رضایت شغلی دبیران و دادن راهبردها و پیشنهادهای لازم در این زمینه برای دبیران دبیرستان­های شهرستان نهاوند اشاره کرد.

اهمیت و ضرورت تحقیق

کارکنان در بدو ورود به سازمان انتظار دارند با جوّ سازمانی مطلوب و حمایت آمیزی مواجه شوند تا در لوای آن، نیاز های خود را تأمین کنند. این مسئولیت مدیران است که امور مربوط را به گونه­ای سازماندهی کنند که افراد با تمام وجودشان در فعالیت­ها شرکت کنند. در واقع مسئولیت مشترک مبنای خلاقیت و ابتکار جمعی است.

بررسی و مطالعه جوّ سازمانی مدرسه و میزان رضایت شغلی دبیران از آن جهت دارای اهمیت است که جوّ مدرسه می­تواند عامل مهمی در ارتقاء کیفیت آموزش و پرورش در مدرسه باشد. جوّ سالم و مطلوب می­تواند بر روابط حرفه­ای دبیران اثر مثبت داشته باشد و ارتباط صمیمانه و نزدیکی بر اساس همکاری بین دبیران به وجود آورد. همچنین جوّ سازمانی سالم و مطلوب، با روابط میان فردی اصیل و درست آن احتمالا وضعیتی را پدید می­آورد که رهبری و مدیریت حرفه­ای می­تواند در آن موفقیت­آمیز باشد و دبیران خشنودتر، وظیفه­شناس­تر، باانگیزه­تر و صبورتر باشند. در مقابل جوّ سازمانی ناسالم و نامطلوب می­تواند محیطی سرشار از سوء­ظن و دشمنی را به وجود آورد که هرگونه مدیریت مشارکتی و همکارانه را به شکست وامی­دارد و می­تواند منشاء بروز واکنش­های منفی دبیران باشد.

کلیک جهت دانلود